ایسوند بلاگ

پژمان بختياري

حسين پژمان بختياري در سال ۱۲۷۹ شمسي در تهران زاده شد. پدرش عليمرادخان از بختياريها بود و مادرش عالمتاج زني دانشمند و صاحب ذوق از نوادگان ميرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهاني که شعر نيکو مي گفت و ژاله تخلص مي کرد. پژمان تحصيلات خود را در تهران به پايان برد و با ادبيات فرانسوي کاملاْ آشنا شد. گذشته از تحصيلات ادبي, فن تلگراف بي سيم را هم فراگرفت و به همين علت به استخدام وزارت پست و تلگراف در آمد.
پژمان از آغاز جوواني به شعر و ادب علاقه مند بود و اوقات به مطالعه ديوانهاي شاعران صرف مي کرد. کتاب بهترين اشعار گردآورده پژمان که نخستين بار در سال ۱۳۱۲ شمسي چاپ شد از ذوق و حسن انتخاب او حکايت مي کند. چاپ منقحي از ديوان حافظ نيز که به کوشش او منتشر شده از چاپهاي مهم و طرف توجه است. حسين پژمان علاوه بر اين چند کتاب از فرانسه به فارسي ترجمه کرد که از آن جمله است: وفاي زن اثر بنيامين کنستان و آتالا و رنه از شاتو بريان. وي به سال ۱۳۵۵ شمسي در گذشت.
پژمان در شعر شيوه پيشينيان را مي پسنديد و از آنان پيروي مي کرد. بيشتر در قالبهاي قصيده, غزل و مثنوي شعر گفته و در سرودن قطعه و رباعي و برخي ديگر از قالبهاي شعري هم دست داشته است. پژمان به مثنوي سرايي علاقه اي خاص داشت. در شعرش مضامين و مفاهيم اجتماعي و عاطفي بسيار است. ديد مستقل شاعرانه و پرواز خيال او در شعر دودکشها که در قالب چهار پاره سروده شده, در نظر منتقدان وی را با ويليام بليک شاعر و نقاش سده نوزدهم انگلستان قابل مقايسه کرده است. شعر دود کشها با اين بند آغاز ميشود:

دودکشها بر فراز بامها هر نفس آهي زدل بر مي کشد
و زدهان قير گونشان دودها زاغ وش بر آسمان پر مي کشند
زبان پژمان نرم و غزلي و بروي هم ساده و نزديک به فهم است.

در کنج دلم عشق کسي خانه ندارد کس جاي در اين خانه ويرانه ندارد
دل را به کف هر که دهم باز پس آرد کس تاب نگهداري ديوانه ندارد
در بزم جهان جز دل حسرت کش مانيست آن شمع که ميسوزد و پروانه ندارد
دل خانه عشقست خدا را به که گويم کارايشي از عشق کس اين خانه ندارد
در انجمن عقل فروشان ننهم پاي ديوانه سر صحبت فرزانه ندارد
تا چند کني قضيه اسکندر و دارا ده روزه عمر اين همه افسانه ندارد

...............................................................................................................................

به پيرامن كوهساري بلند                                      دياريست پرمايه و ارجمند
ده و بيشه و دشت و آب روان                               زميني چو خورشيد روشن روان
گران بار كوهي بلند اختري                               سپهر افسري ايزدي گوهري
زيك سو به ماهي فرو هشته يال                            وز آن سوي بر ماه گسترده بال
همانا كه آن مرز مينو سرشت                            بود لختي از خاك خرم بهشت
گريبانش از گوهر آكنده است                              عبيرش به دامن پراكنده است
در آن سرزمين كرده جاي نسشت                          نژادي جوانمرد و "ايران" پرست
دلير و گرانست و پولاد خاي                                سرافراز و با نام و جنگ آزماي
گه آشتي آب آتش نورد                                   چو درياي آتش به گاه نبرد
سواران شير افكن پيل تن                                 پدر بر پدر گرد و شمشيرزن
همه از در فر فرماندهي                                     پديد آورد روزگار بهي
گروهي چو خورشيد روشن گرا                            تباري زخورشيد روشن ترا
مر آن مرز را "بختياريست" نام                         كه بادش جهان رام و گردون به كام
گر ايران زمين، بختياري نداشت                          برانم كه از بخت ياري نداشت
همه مردمش گرد و شير اوژنند                         تو گوئي مگر كوهي از آهنند

پژمان بختياری